Polska złożyła skargę do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE), kwestionując umowę o wolnym handlu między UE a blokiem Mercosur (Argentyna, Brazylia, Urugwaj, Paragwaj). Umowa weszła tymczasowo w życie 1 maja 2026 r. – mimo że ostateczna ratyfikacja nie została jeszcze zakończona. Polska jest pierwszym państwem członkowskim UE, które formalnie zaskarżyło tę umowę przed sądem.
Istota sprawy
Umowa UE-Mercosur znacząco obniża cła na towary przemysłowe i rolne wymieniane między oboma blokami. Polska sprzeciwia się na dwóch podstawach:
Proceduralna: umowa weszła tymczasowo w życie bez pełnej ratyfikacji przez Parlament Europejski i parlamenty krajowe państw członkowskich.
Merytoryczna: producenci rolni z krajów Mercosur nie są zobowiązani do spełniania tych samych norm jakości i bezpieczeństwa co producenci europejscy, co tworzy nieuczciwą przewagę konkurencyjną.
Zdaniem strony polskiej zagraża to zarówno zdrowiu konsumentów, jak i konkurencyjności polskich (i europejskich) producentów.
Pozostałe państwa członkowskie mają ok. dwóch tygodni na złożenie podobnych skarg – jak dotąd żadne nie ogłosiło takiego zamiaru.
Co to oznacza dla Twojego biznesu
Umowa już obowiązuje – i dopóki sąd nie orzeknie inaczej, jest stosowana. Oznacza to:
Importerzy i handel detaliczny: możliwość zakupu tańszych produktów z Ameryki Południowej już istnieje, jednak los prawny umowy pozostaje niepewny.
Agrobiznes i przemysł spożywczy: należy przygotować się na nasilenie konkurencji cenowej ze strony dostawców z Ameryki Południowej – wołowina, drób, soja, cukier, etanol.
Producenci i eksporterzy: otwiera się dostęp do rynku Mercosur (ok. 270 mln konsumentów), jednak warunki mogą ulec zmianie przed ostateczną ratyfikacją.
Wszystkie firmy: istnieje ryzyko prawnej niepewności – jeśli TSUE uzna wejście umowy w życie za niezgodne z prawem pod względem proceduralnym, jej stosowanie może zostać zawieszone.
Rekomendacje
Oceń swój łańcuch dostaw: sprawdź, czy towary objęte umową są częścią Twojej działalności lub działalności Twoich kontrahentów – i co się zmieni, gdy umowa zostanie uchylona lub utrzymana w mocy.
Przejrzyj obowiązujące umowy: jeśli w kontraktach z dostawcami lub odbiorcami zawarto odniesienia do ceł lub norm jakości – zweryfikuj warunki pod kątem ewentualnych zmian regulacyjnych.
Śledź postępowanie przed TSUE: wyrok może zapaść za kilka miesięcy, ale środki tymczasowe (zawieszenie stosowania umowy) są teoretycznie możliwe wcześniej.
Dla sektora rolnego: rozważ zaangażowanie w konsultacje publiczne lub organizacje branżowe, które mogą wpłynąć na stanowisko Polski w postępowaniu.
W sprawach dotyczących oceny ryzyka i dostosowania umów do nowych warunków regulacyjnych w obszarze handlu zapraszamy do kontaktu z zespołem REVERA.
